Vieux-Berquin – De Panne
29 juli 2010 | Cultuur| Leslie Jr. Verpoorte

‘t Lijkt wel het parcours van een etappe in de Vierdaagse van Duinkerken. Mits enige creativiteit kun je er een prachtige en boeiende etappe van maken over talrijke Vlaamse heuvels, een Flandriën waardig. Maar dat is het helemaal niet. Dit is het verhaal van een jongensdroom die ontsloten wordt. De story van een zeer bekende familie uit De Panne, gelinkt aan een onooglijk klein door God vergeten dorp in Frans-Vlaanderen dat opnieuw op de kaart geplaatst wordt. Mijlpalen uit de geschiedenis van ‘t Vlaemsche land werden uit de stoffige archieven gehaald en in een prachtig boek gegoten.
Toen Hans Berquin – Pannenoare in hart en nieren – een kleine jongen was vertelde zijn grootvader Cyriel Berquin meermaals het verhaal van zijn voorvaderen die afkomstig waren uit Noord-Frankrijk, wat bij ons Westhoekers bekend staat als Frans-Vlaanderen. Zijn betovergrootvader Pieter Jacobus Berquin werd in 1770 te Hondschoote geboren aan de Franse kant van de Schreve, tijdens de Franse revolutie bevond hij zich dus op Frans grondgebied. En geheel volgens de familiale overlevering, vertelde grootvader Cyriel aan Hans dat Pieter Berquin al zwemmend de IJzer zou overgestoken zijn met zijn verloofde op zijn rug. Een plausibele verklaring waarom de verdere voorvaderen van Hans sedertdien aan de Vlaamse kant van de “Schreve” geboren zijn. De Berquins duiken achtereenvolgens op te Gyverinckhove, Wulveringem, Vinkem, Nieuwpoort, De Panne ……….. Als kind en later als jonge student bleef dit fantastische en zeer romantische verhaal Hans steevast achtervolgen.

Hans Berquin, geboren Pannenaar, beleefde net zoals eenieder van ons, zijn jeugd in wat wij heden ten dage omschrijven als de Westhoekduinen. De plaats waar Vlaanderen en Frans-Vlaanderen op een nagenoeg natuurlijke wijze in elkaar overvloeien zonder enige vorm van belemmering noch beperking. De zee, de onmetelijke stranden, de wijdse Moeren, de jagende wolken alles ademt intieme eenheid uit. Die Westhoek loopt door tot diep in Noord-Frankrijk, en herbergt heel wat prachtige dorpen en roemrijke steden, Duinkerken, Hondschoote, St. Winoksbergen, Ekelsbeke, Kassel en nog heel wat andere gemeenten, pareltjes uit dit Vlaemsche schrijn, horen erbij. Deze Westhoek heeft zich door de eeuwen heen maar weinig bekommerd om de kunstmatige staatsgrens die in 1819 beide delen van elkaar diende te scheiden. De autochtone bewoners hadden het smalend over de “Schreve” maar gelukkig voelden ze zich naar aard en taal verbonden met elkaar tot op de dag van vandaag. Doch “het bloed kruipt waar het niet gaan kan” en aangezien Hans zijn roots over die “Schreve” lagen raakte hij geprikkeld en wilde meer weten over zijn afkomst.

Eenmaal notaris benoemd in Brussel, nam Hans het besluit om het Erasmusmuseum te bezoeken in de deelgemeente Anderlecht. Toen Hans er tijdens zijn bezoek in contact kwam met de conservator van dit boeiende en leerrijke museum en hem zijn naam kenbaar maakte vroeg deze onomwonden ” Je kent toch Louis de Berquin ? Humanist, correspondent en vertaler van Erasmus die later als ketter op de brandstapel eindigde op de Place des Grèves in Parijs !” Hans stond perplex en als aan de grond genageld en moest uiteindelijk bekennen dat hij deze mogelijks illustere voorvader hoegenaamd niet kende. Daarop troonde de conservator Hans mee en toonde hem de gehele verzameling brieven die Erasmus en Louis de Berquin elkaar geschreven hadden gedurende de Reformatie ten tijde van Luther en Calvijn. En toen was voor Hans het hek helemaal van de dam. Hans doorploegde de geschiedenis van de familie Berquin, had via zijn lidmaatschap van het Comité Flamand de France contacten met de voorzitter, Philippe Masingarbe en diverse bestuursleden en vond uiteindelijk Jean-Pascal Vanhove bereid om de geschiedenis te schrijven van Vieux-Berquin waar ooit de Heerlijkheid van de Familie de Berquin zich bevond.

In 1160 erkende de toenmalige Graaf van Vlaanderen – Diederik van de Elzas – het grondgebied Berquin. 850 jaar later is een ultieme jongensdroom geëvolueerd tot een prachtig boek “Van Noord-Berkin naar Vieux-Berquin”. Deze luxueuze tweetalige editie overspant 850 jaar geschiedenis en is rijkelijk geïllustreerd met talrijke onuitgegeven documenten en afbeeldingen. Vanaf de oorsprong van het dorp en zijn Heerlijkheid, de evolutie, de machthebbers, de godsdienstoorlogen tot de woelige Revolutie.

Door donkere tijden, 1914 – 1918, de totale verwoesting en de wederopbouw en uiteraard W.O. II. Het verhaal achter gebouwen, scholen en kerken. Het dagelijkse leven in Frans-Vlaanderen. De historische figuren, Louis de Berquin en l’ Abbé Lemire die het, in recentere tijden van priester tot volksvertegenwoordiger bracht.

Dit unieke en luxueuze boek word uitgegeven door Ere-Notaris Hans Berquin, die met deze uitgave niet aan zijn proefstuk toe is, is momenteel te verkrijgen aan het voorkeurtarief van 27,00 € (+ verzendkosten ad 6,00 € voor België) in plaats van 32,00 € plus kosten. Indien u als voorintekenaar in het boek wenst vermeld te worden, bestel dan voor 1 augustus 2010. Intekenen kan via de uitgever op : hans.berquin@skynet.be of via de auteur van dit artikel leslie.verpoorte@jlseagull.be die jullie het bovenstaande inschrijvingsdocument zullen toesturen via mail. In een later artikel komen we zeker en vast uitgebreid terug op de eerste vier uitgegeven boeken van Ere-Notaris Hans Berquin. Het zijn stuk voor stuk prachtige uitgaven die telkens weer de Westhoek als thema hebben, jammer genoeg zijn alle werken niet meer verkrijgbaar.
Reactie's (2)

Mooi werk van onze Hans. Niettegenstaande zijn groot notariskantoor te Brussel is hij toch “teruggespoeld”. Hij heeft zekerlijk zijn roots niet verloochend. Goed Leslie dat je ook zijn vroegere boeken in het daglicht zult stellen.
gelukwensen hans,een mooie geschiedenis waarvan we nog niet op de hoogte waren.
Mooi opzoekingswerk uwentwege.
fernand